Официальная группа Вконтакте бойцовского клуба Көкжал

Contact» он занял второе место.
ПОЗДРАВЛЯЕЕМ!!!

enovmg @kokzhal_zhezz fc_kokzhal_aksu @kokzhal_fc_turkestan @fc.kokzhal_shet @kokzhal_fs_agadyr

ев Жангелді +21 жас, 61,2 кг 3-орын
Осы чемпионатта ересектер арасында жаттықтырушыларымыз @bekenovmg @shakirov_kz өздері де шығып жақсы үлгі көрсетіп екеуі де жеңімпаз атанды!
Жалпыкомандалық есепте @kokzhal_fc 1-орын!
ҚҰТТЫ БОЛСЫН!!!

зар @era0807 тәрбиелеген спортшылары жекпе-жек сайысынан облыс чемпиондары атанып, жауынгерлік джиу-джитсудан (комбат дзю-дзюцудан) Алматы қаласында өткен Қазақстан республикасының кубогінде бірнешеуі жүлдегер қатарынан көріне білді!
️ Жылы шыраймен қарсы алған аймақ басшысы @ulytauregion шәкірт тәрбиелеудегі еңбегімізде тиісті бағасын бере отырып, ағалық көмегінен аянбайтынына үмітім үлкен екенін жасырмаймын!

пен мастер-класс және жоғары дәрежелі психолог маманы Лилия Еркінқызымен тәжірибелік тренинг жаттығуларын өткіздік. ‍ ️ Психолог маманының жаттығулары қорқыныш, толқу, мазасыздықты жеңуге бағытталған. Спортшы рингке шыққан кезде ол толқу сезімін сезінеді, өйткені ол оның алдында кім тұрғанын, қарсыласы кім екенін, қандай жетістіктері бар, ол қанша техникалық дайын екенін білмейді. Залдағы жаттығулар мен жеке спарринг кезінде сіз барлық әдістер мен дағдыларды игересіз. Спортшының жанбауы үшін психологиялық техниканың көмегімен жауынгердің сезімдері мен эмоцияларымен жұмыс істесе спортшы оң нәтиже берері сөзсіз.
@margulanzhandauletov @shymyr_gym_fitness және де басқа атсалысып қолдау көрсеткен азаматтрға алғысымызды білдіреміз!

ое оружие. Как и большинство видов фехтования имеет военно-прикладное и спортивное направления.

Ағылшынша сөйлессе тіпті әулиедей. Ал, қазақша ауыз ашса, көктен түскендей көкірек керетіндер қаншама.
⠀
‼️Елім, жерім, тілім деген азаматтар да арамызда бар! Бойында бабалар қаны қайнап тұрған жандар да жетерлік.
⠀
Бірақ, біз әлі де жеңе алмай жатқан, достан да, қастан да емес! Өз ішіміздегі бір дүние бар!
⠀
Ол-көреалмаушылық! Қазақ-қазақтың аяғын шалу! Айтпасқа болмас! Айтқанға ұқпас! Мән жайлардың бірі осы бауырлар!
⠀
Арамдық пен сараңдықты жоятын, әр қазағым жалғызым дейтін жанашарлар көп болғай! ️
⠀
Көралмаушылық пен аяқтан шалуды доғарайық! Бір елдің туын, бірге желбіретейік! Біріңді қазақ, бірің дос, көрмесең істің бәрі бос! ️

клубында қайта бастап, 2017 жылдан қазіргі уақытқа дейін осы клубымыздың жаттықтырушысы және атқарушы директоры қызметін атқаруда. 2009 ж. Евразия чемпионаты джиу-джитсу комбат
2010 ж. Азия чемпионаты NOMAD MMA
2010 ж. “Мастерский турнир” АДС Джиу-джитсу
2010 ж. Халықаралық турнир Панкратион
2011 ж. Ересектер арасында Қазақстан республикасының чемпионаты
Әскери самбо
2012 ж. Ересектер арасында Қазақстан республикасының чемпионаты
Әскери самбо
2013 ж. Ересектер арасында Қазақстан республикасының чемпионаты
Әскери самбо
2017 ж. Республикалық турнир АДС Джиу-джитсу
2018 ж. Қазақстан республикасының чемпионаты Қоян-қолтық ұрыс FCF MMA

ындарды місе тұтты. Жаттықтырушымыз @bekenovmg — дің көп жылғы үзілісінен кейінгі арнайы дайындықсыз шыққан жарысы (Қазіргі жарысқа шығып жүрген спортшылардың деңгейін көру мақсатында)

алы аралас жекпе-жектердің 8 түрінен 200-ден астам ҚР чемпиондары мен бірнеше әлем чемпионаттарының жүлдегерлері мен жеңімпаздары шықты! Жауынгерлеріміз жарқын жеңістерімен еліміздің,облысымыздың намысын қолдан берген емес!
СЕНДЕ МЫҚТЫ БОЛУҒА ТИІССІҢ!!!
БІЗДІҢ БОЙЫМЫЗДА БАТЫР БАБАЛАРЫМЫЗДЫҢ ҚАНЫ БАР ️
ТЕК СОНЫ ДАЙЫНДЫҚҚА КЕЛІП ОЯТУ КЕРЕК!!!
инста: @aidyn_zhanatov
__осы жазбаны репост жасап достарыңмен бөліс_

міз.
Әрқашанда еліміздің абыройы асқақтай берсін, көк туымыз желбірей берсін деген тілектеміз!!! @kokzhal_fc

mma @mmatimes_tm @aralas_zhekpe_zhek @nash_boec.kz

ын қойып, пікір алмасумен аяқталды.

у-джитсудан спорт шебері, қара белбеу III-дан
Бапкерлік қызметте мол тәжірибесі бар, жекпе-жектен Қазақстан Республикасының спорт шебері.
16 жыл ішінде 8 жекпе-жек түрі бойынша Қазақстан Республикасының 200-ден астам чемпиондары мен жүлдегерлерін сәтті дайындады
(БОКС, ММА, ҚОЯН-ҚОЛТЫҚ ҰРЫС, ЖАУЫНГЕРЛІК САМБО,
ДЖИУ-ДЖИТСУ, ЖЕКПЕ-ЖЕК, ГРЕППЛИНГ, ПАНКРАТИОН), сондай-ақ бокстан, қоян-қолтық ұрыстан, жауынгерлік самбодан халықаралық турнирлердің чемпиондары мен жүлдегерлері, жауынгерлік самбодан әлем чемпионатының 3 жүлдегері, қоян-қолтық ұрыстан әлем чемпионатының жүлдегері және панкратионнан әлем чемпионы

энос-Айрес қаласында өткен еркін күрестен болған біріншілікте ол Америка чемпионы атанады.
1926 жылы Қызылордада тұңғыш кәсіби қазақ театрын ашады. Шығармашылық жолын Әміре Қашаубаев, Иса Байзақов, Қалибек Қуанышбаев бастаған.
Наградаларының бәрін сақтай алмады. Мәселен, Рига қаласында жүргенде әкесінің қайтыс болғанын естіп, жолға ақша іздеген екен. Сөйтіп, медальдардың жартысын палуан Вейланд-Шулцке тастап кетті.
Жапония астанасында джиу-джитсудан чемпион Саракики Джиндофумен күрескен. Жекпе-жектен кейін біраз уақыт салып жапон палуаны қайтыс болған.
Қазақ балуанының ең жақын әрі сенімді достарының бірі атақты ресейлік мықты, әлем чемпионы Иван Шемякин болды.
1944 жылы ол өмір бойы жинаған қаржысын майданға берді. Осы ақшаға Азамат соғысының батыры Амангелді Иманов атындағы әскери ұшақ жасалды. Ұшақ бортында «Қажымұқанның Қазақ қырандары«деген жазу болған.
Түркияда өткен жарыста Қажымұқан Нұрлы есімді балуанды жеңген. Балуанның күшіне таңданған әрі оған сый-құрмет көрсеткен Стамбул қаласының мэрі Чагир паша оны Меккеге қажылыққа шақырды.
Ақмола облысының Қажымұқан ауылында тұратын палуанның ұрпақтары мен туыстары оның туған күнін жыл сайын атап өтеді.
⠀
 Ал, Сіз Ұлы балуанның өмірінен тағы қандай фактілерді білесіз?
⠀
Жаза кетіңіз⤵️

еді Қайырмасы Жақсылық үшін жарысқан Жаманжықпенен алысқан Кең байтақ мына далада Тұлпарын мініп шабысқан Қазақты көргім келеді

әр мүшенің өзіндік орны және міндеті болады. Егерде үйір мүшесі өзіне жүктелген міндетінен ауытқыса онда оны үйірден қуып жібереді немесе жабылып талап тастауға дейін барады. Бұл — темірдей тәртіптің белгісі. Қасқырдың ұрғашысын — құртқа, ал еркегін — арлан деп атайды. Үйірді көкжал қасқыр басқарады. Спорт саласына біржола бет бұрып, бапкерлік ісімді бастар алдында клубты қалай атайтынымды ойлана келе, менің ойыма келген нәрсе ол өзім тәрбиелейтін балаларды тек қана физикалық тұрғыда ғана емес, сонымен қатар тәрбиелік және рухани тұрғыда дамыту болғандықтан Көкжал деген атау беруді шештім. Шәкірттерімнің бойына қасқыр мінезді, темірдей тәртіпті сіңіруге тырыссам ол да келер ұрпақтың тәрбиесіне қосқан бір кішкентай үлесім деп білемін.
Жаттықтырушы: Айдын Жанатов

н.
2014 жыл Қостанай (Қазақстан). Қоян-қолтық ұрыстан (рукопашный бой) Халықаралық турнир
1 алтын.
2015 жыл Қостанай (Қазақстан). Қоян-қолтық ұрыстан (рукопашный бой) майор Мұқановты еске алуға арналған Халықаралық турнир
1 алтын.
2015 жыл Қызылорда (Қазақстан). Ұлттық спорт түрлерінен IV фестивальде жекпе-жектен ересектер арасында 1 күміс жүлдегер.
2016 жыл Астана (Қазақстан) Джиу-джитсу комбат Қазақстан республикасының чемпионаты 2-күміс,1-алтын.
2016 жыл Қарағанды (Қазақстан) әскери самбодан ересектер арасында ҚР Кубогі 1 алтын.
2017 жыл Санкт- Петербург (Ресей). Әскери самбодан Халықаралық турнир 1 күміс 1 қола медаль.
2018 жыл Текели (Қазақстан). Джиу-джитсу комбаттан ересектер арасында Қазақстан Республикасының кубогі 1 алтын.
2019 жыл Өскемен (Қазақстан). Қоян-қолтық ұрыстан (рукопашный бой) ересектер арасында Қазақстан Республикасының кубогі 1 күміс.
2019 жыл Алматы (Қазақстан). қоян-қолтық ұрыстан (рукопашный бой) Қазақстан республикасының чемпионаты 1 алтын.
2019 жыл Ақтөбе (Қазақстан). Ұлттық спорт түрлерінен V фестивальде жекпе-жектен ересектер арасында 1 күміс.
2019 жыл Алматы (Қазақстан). қоян-қолтық ұрыстан (рукопашный бой) Әлем чемпионаты 1 қола медаль…
Жалпы бапкерлік өмірімде жекпе-жектің 8 түрінен (бокс, рукопашный бой, әскери самбо, джиу-джитсу, жекпе-жек, грепплинг, ММА, АДС джиу-джитсу) Қазақстан Республикасының чемпиондары мен жүлдегерлерін дайындаған екенмін, оның біразы спорттың бірнеше түрінен еліміздің туын әлемдік ареналарда биікке көтерді.
Чемпион баулумен қатар бапкерлер шығардым.Қазіргі таңда үшеуі бапкер болып жұмыс жасауда
⠀
«Көкжал» клубының мұрындық болуымен Қазақстанның бірнеше қаласында республикалық дәрежедегі жарыстар мен турнирлер ұйымдастырылды.
⠀
Бұл көрсеткіш жетістіктеріміздің басы ғана. Алда әлі талай чемпион баулып, көк байрағымызды желбірететінімізге сенім мол.
⠀
«Ерім дейтін ел болмаса, елім дейтін ер қайдан болсын?» демекші, халықтың қолдауы мен демеуі ешқашан артық етпейді.
⠀«Жұмыла көтерген жүк жеңіл», елімізде енді дамып келе жатқан спорт түрлерін дамытуда күш біріктірейік, ағайын!

р жараланып, қайтыс болады.

рген соң, Чкаловтағы бомбалаушы ұшқыштар мектебін аяқтайды.
Ал қан майданға аттанар алдында Ижевск қаласынан «ИЛ-2» штурмовигімен ұшуды үйреніп шығады.
Сол күннен бастап әскерилер арасында «ұшқыш танк» деп аталып кеткен «Илюшаға» басы бүтін бауыр басып, 1942 жылы майданға аттанады. Осы өзі бір көргеннен қатты ұнатқан ұшақпен көк жүзінде 500 сағат болады. 305 рет әскери шабуылға шығып, жау ұясы – Берлинді алуға бірінші болып қатысады. Фашистер өздеріне аяусыз өлім оғын сепкен Талғат мінген ұшақты «Қара ажал» деп атаған. 23 жасында Кеңес Одағының екі мәрте батыры атағын иеленіп, соғыста небір көзсіз ерлік көрсеткен қыран қазақ қан майданнан аман-есен оралады.
Соғыстан соң әскери әуе академиясын аяқтайды.
Қазақстанның әскери-әуе күштерінде түрлі басқару қызметінде болады.
1956 жылы денсаулығына байланысты демалысқа шығады.
1957 жылдан 1970 жылға дейін азаматтық авиацияны басқарып, Алматы, Ақмола, Арқалық, Қызылорда, Қарағанды, Тараз сынды көптеген қалаларда аэропорт салу ісіне өлшеусіз үлес қосады.
1968 жылы Мәскеу инженерлік-құрылыс институтын бітіріп, мемлекеттік құрылыс саласында да қызмет атқарып, әсіресе, Алматыдағы небір тамаша зәулім ғимараттардың бой көтеруіне атсалысады.

ір» деп атаған. Анасы Рәзия дүниеден ерте өтіп, Бауыржан 3 жасынан бастап Қызтумас әжесінің қолында өседі.
1921 жылы бастауыш мектепті Аса интернатына түседі. 1924 жылдан бастап жеті жылдық мектепті Шымкент қаласында оқиды. Бұл сол өңірдегі 1924 жылы ашылған алғашқы жетіжылдық мектеп болатын. Бауыржанмен бір сыныпта Әбділда Тәжібаев және Құрманбек Сағындықов оқиды. 1928 жылы мектепті үздік бітіріп, Орынбор қаласындағы Қазақ Педагогикалық институтына оқуға түседі. Институт директоры Тоқтыбаев деген кісі болатын. Жас баланың қатты суықта жұқа киіммен жүргенін көріп, өзінің кабинетіне шақыртып алады. Баланың қолына бухгалтерияға қағаз жазып беріп, осы қағаз бойынша ақша алатындығын және сол ақшаға ауылға қайтатындығын айтады. Осындай тұрмыс жағдайына байланысты оқудан кетеді.
Бауыржан жеті жылдық мектепті бітіргеннен кейін біраз уақыт мұғалім болған. Сонда жүргенде кезекті әскери міндетін өтеуге шақырылып, онда бір жарым жыл жүріп, запастағы командир атағын алады. Туған ауылына қайтып оралған соң, ол біраз жыл қаржы мекемесінде қызмет істейді. Содан қайтадан Қызыл Армия қатарына шақырылып, түрлі әскери бөлімдерде взвод, рота, командирі болады. 1941 ж. Ұлы Отан соғысы басталысымен, Бауыржан даңқты генерал-майор И.В.Панфиловтың басшылығымен Алматы маңында жаңадан жасақталған 316 атқыштар дивизиясының құрамында майданға аттанады, батальон, полк командирі қызметтерін атқарады. Соғыстың соңғы жылдарында гвардиялық дивизияны басқарады. 1941 жылғы күзгі, қысқы кескілескен шайқастар кезінде өз батальонын 27 рет шабуылға бастап шықты. 5 рет қоршауды бұзып, негізгі жауынгерлік құрамымен аман-есен дивизиясына қосылды. Жауынгерлік іс-қимылдарға қатысты ұрыстан шығу, шегініс жасау тәсілдерінің арнайы тарау болып әскери жарғыға енуі, тактикада «ошақты» және «икемді қорғаныс» ұғымдарының қалыптасуы Бауыржан Момышұлының осындай тәжірибелерінің жиынтығы болып табылады. Оның қолбасшы, терең ойлай білетін әскери мамаң ретіндегі таланты соғыста полк, дивизия басқарған жылдары кеңінен ашылды. Бауыржан Момышұлы жау шептеріне ішкерлей еніп ұрыс жүргізу теориясын соғыс тәжірибесінде алғаш қолданушылардың және оны дамытушылардың бірі болды. Бауыржан Момышұлы — әкери педагогика мен әскери психологияны байытушы баға жетпес мұра қалдырған дара тұлға. Оның атақ, даңқы, батырлығы А.Бектің «Волоколамск тас жолы» атты кітабында суреттелді. Кітап неміс, чех, еврей, ағылшын, француз, т.б. шет ел тілдеріне аударылды. Соғыстан кейін Бауыржан Момышұлы Совет Армиясы Бас штабының Жоғары әскери академиясын бітіреді. Әскери-педагогикалық жұмыспен айналасып, Совет Армиясы әскери академиясында сабақ береді. 1956 жылы полковник атағымен отставкаға шыққан Бауыржан біржола шығармашылық жұмыспен айналысады. Ол қазақ және орыс тілдерінде бірдей жазып, өз өмірінде көрген-білгендерін арқау етеді. Оның қаламынан туған, өмір шындығын арқау еткен тамаша романы мен әңгіме, повестері қалың оқушының іздеп оқитын шығармаларына айналады. Олар бірнеше қайтара басылып шығады. Бауыржан бірнеше орден, медальдармен наградталады, Кеңестер Одағының батыры атағын алады. Алайда халықтың өзі «батырым» деп танып, ардақтаған қаһарман ұлына бұл атақ Отан соғысы біткеннен кейін жарты ғасырдай уақыт өткенде барып берілген болатын. Ел тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Назарбаевтың жарлығымен оған «Халық қаһарманы» деген атақ берілді.
Соғыс алдында
1928—1930 жылдары бастауыш мектепте ұстаздық етеді. Біраз уақыт аудандық атқару комитетінің жауапты хатшысы ретінде қызмет атқарады. Аудандық милицияда 6 айдай жұмыс істейді.
1932 — 1934 жылдар аралығында Қызыл Армия қатарына қызмет етеді. 1933 жылы полк мектебін бітіреді.
Атқару комитетіндегі қызметімен көзге түскен Бауыржан Тимофей Дубовиктің қолдауымен Шымкент өнеркәсіп банкінің экономисі болады. Осы қызметте жүрген уақытта 1936 жылы Республикалық банктің меңгерушісі Б.М.Барханның жолдамасымен Ленинградтағы Финанс академиясының жанындағы бір жылдық курсты бітіреді. Біліктілігін бағалаған басшылық оны КСРО өнеркәсіп банкінің республикалық басқармасына аға консультант ретінде тағайындайды.
1936 жылы жаңадан құрылып жатқан бөлімге взвод командирлігіне шақырылады. Бұл кезде рота командирі, полк штабы бастығының көмекшісі болады.
1939 жылы әкесі Момыш қайтыс болады.
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары
1941 жылы Қазақ әскери комиссариатының нұсқаушысы қызметін атқарады. Ұлы Отан соғысына 1941 жылдың қыркүйегінен бастап қатысты. 316 атқыштар дивизиясының жасақталуына белсене атсалысып, сол дивизия құрамында майданға аттанады.
1941 жылдың 26 қарашасында маршал Рокоссовский полк командирі етіп тағайындайды.
1941—1945 жылдары Панфилов атындағы 8-гвардиялық дивизияның батальон, полк командирі, соғыстың соңғы жылдары аталған дивизияның командирі болады.
1942 жылдың 6 маусымында «Қызыл Жұлдыз» орденімен марапатталады.
1944 жылы денсаулығына байланысты Алматы госпиталіне жіберіледі.
1945 жылдың 16 қаңтарында Алматыға келген Бауыржанды ғалымдар соғыс туралы әңгіме-лекция өткізуге шақыртып, кездесу ұйымдастырады. Осы лекцияның стенограммасы кейінрек «Соғыс психология» деген атпен кітап болып басылды. Алғашында тек орыс тілінде жарық көрген бұл еңбек, 2010 жылы Бауыржан Момышұлының 100 жылдығына орай қазақ тілінде де жарық көрді.[4]
Соғыс кезінде жеке басының қаһармандық ерлігімен және ұрыс жүргізудегі әскери шеберлігімен ерекше көзге түседі. Бірнеше рет жау қоршауынан жауынгерлерін аман-есен алып шығады. Мәскеу түбіндегі шайқастағы ерлігі сол кездің өзінде Одақ көлеміне аңыз болып жайылады. Осының негізінде орыстың белгілі жазушысы А.Бек «Волоколамское шоссе» (қазақшасы «Арпалыс») повесін жазды. Бұл шығарма кейін бірнеше тілге аударылады.
Мәскеу түбіндегі шайқас Бауыржан Момышұлының өміріндегі ерекше кезең болды. Жас сардар, 1073 атқыштар полкінің батальон командирі, аға лейтенант Бауыржан Момышұлы сарбаздармен қақаған қыста Мәскеу түбінің омбы қарына малтыға жүріп, бес рет қоршауды жарып шығып, жалпы саны 27 рет қол бастап ұрысқа кіріп, соғыс тарихында болмаған тактикалық маневрлер жасап, әскери өнерге жаңалық енгізген. Командир Момышұлы жетік стратег, асқан тактик, психолог еді.
1941 жылдың 16—18 қараша күндері аралығында Вермахтың Мәскеуге екінші дүркін шабуылы кезінде Б.Момышұлы басқарған батальон өз дивизиясынан қашықта Матронино селосының маңында Волоколам тас жолыда аса ерлікпен соғысты. Комбаттың дарынды басшылығының арқасында неміс әскері бұл маңда 3 күнге іркіліп қалды. Бұл ерлігінен соң жас комбат өз сарбаздарын қоршаудан соғысқа қабілетті жағдайда алып шықты.
Алайда аласапыран шақта қысылтаяң жағдайға ұшыраған кейбір полктердің батальон, роталарымен байланысы үзіліп, жауынгерлердің қай жерде, қандай халде екенін білу қиынға соғады. Сондай жағдайға ұшырағандардың бірі – Бауыржан басқарған бірінші батальон еді. Баукең енді шегінудің нақты жоспарын жасайды. Батальонның алдында жүретін он бес адамнан құрылған (алдыңғы жақты барлайтын) барлаушы қойып, взвод-взводпен бөлек-бөлек болып, бірінің ізімен бірін жүргізе жылжуды ұйғарады. Батальон алдындағы барлаушыларды аға лейтенант Рахимов пен саяси жетекші Мұхаметқұл Сләмқұлов басқарады.
Күндіз жау көзіне түспеу үшін жауынгерлеріне түнделетіп жүруді бұйырады. Күндіз қалың тоғайда тыныстап, түнде барлаушылар арқылы белгіленген бағытпен сақтана жүріп отырған жауынгерлер табандылық пен төзімділік көрсетіп, қалың қарағайлы тоғай ішінің қалың қарын омбылай жүре отырып, екі күннен кейін Новлянск пен Ивановск деревняларының аралығынан шығады. Барлаушылардың айтуынша, осы Ивановск деревнясында панфиловшылардың 1075-полкінің бірінші батальоны тұрады екен. Бұлар әлі шайқасқа қатыспағандықтан тың тұрады.
Әдісқой, тәжірибелі комдив И.В. Панфилов бұл полкті уақытша әдейі резервте ұстап тұр екен. «Б.Момышұлы басқарған батальон түгелдей жау қолынан қаза тауып, жойылып кетті» деген лақапты естіген олар түгелдей аман оралған жауынгерлерді зор қуанышпен қарсы алды. Бауыржан бастаған батальон жауынгерлерін көргенде И.В.Панфилов қуанғаннан көзіне жас алады. Иван Васильевич көптен көрмеген бауырын кездестіргендей Бауыржанды қаусыра құшақтай алып, бетінен сүйіп: «Жарайсың, сұңқарым!» деп арқасынан қағады.
19 гвардиялық атқыштар полкінің командирі ретінде 1941 жылдың 26—30 қараша күндері гвардия капитан Момышұлы Мәскеу облысының Соколово деревнясының маңында неміс әскерінің шабуылын 4 тәулік бойы қайтарып, сәтті ұрыс жүргізді. 1941 жылдың 5 желтоқсанында омыртқаға оқ тиіп, жарақат алды. Әзілхан Нұршайықовтың «Ақиқат пен Аңыз» кітабында Бауыржан өзін санбатқа жеткізгенде дәрігерлер дереу госпитальға апару керек деп шешкендігін, бірақ ол тапаншамен дәрігерді қорқытып, оқты сол жерде шығаруды бұйырғанын айтады. Оқты алып, жараны таңғаннан кейін капитан Бауыржан Момышұлы ұрыс алаңына қайта оралады.
Кеңес әскерлерінің 1942 жылғы қаңтар-ақпан айларындағы ұрыстарында 8-гвардиялық дивизияның Бауыржан Момышұлы басқарған полк жауынгерлері ерекше көзге түсті. Дивизия екі ай ішінде батысқа қарай 500—600 шақырым алға басып, фашистердің мыңдаған солдаты мен офицерлерін саптан шығарады, жаудың көптеген техникасын жойып жіберді.
1944 жылы Комдив болып жүрген кезінде Дубровка деревнясының маңында болған ұрыс кезінде тағы қатты жараланады. Өз айтуынша құйымшақпен жерден шығып тұрған темірге құлаған екен. Біраз уақыт атқа отыра алмай және шалқасынан жата алмай жүрді, бірақ госпитальге бармады.
Сол уақыттан 1944 жылдың наурызына дейін госпитальде жатады. Сол жылы Бас Штабытың Әскери Академиясының жанындағы офицерлердің біліктілігін арттыру курстарын бітіріп шығады.
1945 жылдың 21 қаңтарынан бастап гвардия полковник Бауыржан Момышұлы Екінші Прибалтика майданының, 6 гвардиялық армиясының, 2 гвардия атқыштар полкінің 9 гвардия атқыштар дивизиясын басқарды. 1945 жылдың ақпан-наурыз айларында Бауыржан Момышұлы басқарған дивизия Приекуле станциясының солтүстік-батыс жағында орналасқан неміс әскерінің үш бекінісін бұзып өтеді. Дивизия шабуылының нәтижесінде 15 елді мекен босатылды, ал жау әскеріне үлкен зиян тиген болатын.
Бауыржан Момышұлының қатардағы жауынгерлер жайлы айтқан нақылға бергісіз сөздері халқымыздың есінде. Даңқты қолбасшы солдаттың мінез-құлқын, парасатын, елі үшін шыбын жанын қиятын ерлігін ерекше бағалай білген. Соның арқасында оларды ерлік жеңістерге бастап, жігерлендіріп отырған.
Бауыржан Момышұлы соғыс жылдарында адуынды да қатал әскери басшы болып қана қойған жоқ, сонымен қатар қарамағындағы жауынгерлер мен офицерлердің ақылгөй жетекшісі, зерделі де білгір, байыпты да мейірман тәрбиешісі де бола білді.
Гвардия полковнигі Бауыржан Момышұлының 1990 жылдың 12 желтоқсанында туғанына 80 жыл толуына орай Кеңес Одағының Батыры деген жоғары атақ берілді. Б.Момышұлының «Әділет қашанда жеңеді, ол кешіксе де келмей қоймайды» деген сөзі шындыққа айналып, ел тілегі орындалды.
Соғыстан кейінгі жылдары
1946—1948 жылдары Ворошилов атындағы әскери академияның тыңдаушысы болады.
1948—1950 жылдары 49-атқыштар бригадысы командирінің орынбасары қызметін атқарады.
1952 жылы Кеңес Армиясы Бас Штабының жанындағы Жоғары әскери академияны тәмамдайды.
1953 жылы академик Ван-Чон-Худың басқаруымен келген Қытай делегациясымен кездеседі.
Соғыстан кейін 1950—1955 жылдары Совет Армиясы әскери академиясында сабақ береді. 1956 жылы полковник атағымен отставкаға шыққан cоң, елге оралады. Елде біраз уақыт жұмыс табылмайды. Өмірбек Жолдасбеков Қазақ Ұлттық Университетінің әскери кафедрасына жұмысқа алмақ болады. Алайда оған да қарсылық болған көрінеді. Батыр енді толықтай шығармашылықпен айналысады. Ол қазақ және орыс тілдерінде бірдей жазып, өз өміріндегі көрген білгендерін шығармаларына арқау етеді. Оның қаламынан туған, өмір шындығының негізіндегі тамаша романы мен әңгіме, повестері қалың оқушының іздеп оқитын шығармаларына айналады. Олар бірнеше қайтара басылып шығарылды.
Бауыржан соғыс уақытында «Серігім», «Жазушыға», «Қалыбек аға», «Біреулерге», «Омарбекке», «Жардың мұңы», «Ғ-ға», «Ана тілін ардақта», «Досыма», «Толғау» атты өлеңдер жазған.
1952—1956 жылы «Офицердің күнделігі», «Бір түннің тарихы», «Біздің семья» деген алғашқы кітаптары жарық көрді.
Кубаға сапары
Бауыржан Момышұлы 1962 жылы Фидель Кастроның шақыруымен Куба еліне барады. Сапар барысында Куба басшысы Фидель Кастромен кездесудің реті келмейді, бірақ інісі Рауль Кастромен кездесіп, ол кісіге үлкен әсер қалдырады, Куба әскерилерінің алдында дәріс оқиды. Кубаға барған саяхаты жайында «Куба әсерлері» атты кітап жазады. Бауыржан Момышұлы Фидель Кастро мен Эрнесто Че Гевараның үлгі тұтқан тұлғасы болған.
1963 жылы Куба үкіметінен бірнеше қайтара шақыру келгендіктен, 10 күндік сапармен барып келеді.
1982 жылы 10 маусымда 71 жасына қараған шағында Алматыда дүние салады. «Кеңсай» зиратына қойылды.
1990 жылы Кеңес Одағының Батыры деген атақ берілді. Шешім 1990 жылдың 11 желтоқсан күні шықты. Медаль номері 11637 2010 жылы қыркүйектің 14-і күні Алматыда «Қазақтың Бауыржаны» атты деректі фильм көпшілікке таныстырылды. Фильмді үкімет тапсырысымен Бауыржан Момышұлының 100 жылдық мерейтойына арнап режиссер Қалила Омаров түсірді [5].
2010 жылы желтоқсанның 10-ы күні Алматыдағы 28 панфиловшылар саябағында совет-герман соғысының қаһарманы, жазушы Бауыржан Момышұлына тұрғызылған ескерткіш салтанатты жағдайда ашылды Жалпы биіктігі 6 метрлік ескерткіштің тұғыры граниттен, ал батырдың мүсіні қоладан құйылған.[6].
2010 жылы Республика бойынша Бауыржан Момышұлының 100-жылдығына арналған мерекелік іс-шаралар өтті.[7]
2010 жылы қыркүйек айында Бауыржан Момышұлының 30 томдық шығармалар жинағы жарыққа шықты.[8]
2010 жылы 10 желтоқсан күні Алматы қаласында Бауыржан Момышұлына арналған ескерткіш ашылды.
Наградалары
Соғыс кезінде
1942 жылы 6 маусымда «Қызыл ту» орденімен;
1944 жылы 6 маусымда «Мәскеуді қорғағаны үшін» медалімен;
1945 жылы шілдеде 1 дәрежелі «Отан соғысы», «Құрмет белгісі» ордендерімен, «Қызыл жұлдыз» орденімен 2 рет марапатталды
Соғыстан кейін
1970 жылы «Еңбек Қызыл ту» орденімен, «Құрмет белгісі» орденімен
КСРО Президентінің 1990 ж. 11 желтоқсандағы жарлығымен Б. Момышұлына 1941—1945 жылдары соғыста неміс-фашист басқыншыларына қарсы күресте асқан ерлігі мен қаһармандығы үшін «Кеңес Одағының Батыр атағы» берілді (медаль № 11637).
2000 жылы «Ғасыр адамы» деп танылды
Ұлы Отан соғысы жылдарында екі қазақ қана дивизия басқарған. Оның біріншісі Бауыржан Момышұлы болса, екіншісі Әбілқайыр Баймолдин.
Дереккөздер
↑ Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. — 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
↑ Герои страны, Бауыржан Момыш-улы, ↑ Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,.
↑ Б. Момышұлының «Соғыс психологиясы» атты кітабының тұсаукесері өтті
↑ Азаттық радиосы, Алматыда Бауыржан Момышұлы туралы деректі фильмнің тұсаукесері өтті, [1]
↑ Азаттық радиосы, Алматыда Бауыржан Момышұлына ескерткіш ашылды
↑ Таразда Бауыржан Момышұлының 100 жылдық мерейтойына арналған салтанатты шаралар өтуде
↑ Бауыржан Момышұлының 30 томдық еңбектер жинағы жарыққа шықты
↑ Алматы қаласында Бауыржан Момышұлына арналған ескерткіш ашылды.
↑ Тарихи тұлғалар. Танымдық — көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2
↑ Баукеңнің алты ерлігі
Жалғасын толықтырып төменге⏬пікір қалдыратын жерге салып отырамыз… ️ ️ ️