Официальная группа Вконтакте общественного фонда Отбасы хрестоматиясы қоғамдық қоры

лды. Ит содан бастап жеті қазынаға
кірді. Осы жұттан соң, бидай дәні сабақтың ұшар басына ғана бітетін болыпты.
«Иттің ырыздығы» деген сөз осыдан қалыпты.

ремін. Адасқанның айыбы жоқ, қайта үйірін тапқан соң. Опасыз басын салбыратып келіп тұрса, түзелуге мүмкіндігі бар. — Өтірікті ше?
— Өтірік зұлымдық атаулының бейшарасы. Кінәсін мойнымен көтеруге батылы жетпей, жалған сөйлеп жол тапқан түрі. Кейде біреудің көңіліне дық салып, жүрегін ауыртпау үшін де айтылады. Оның да түбінде адамгершілік жатыр.
— Мен олай ойламаймын. Өтірікке еті үйренген адам бар ғой…
— Әрине, бірақ олардың маған қатысы жоқ. Ондайлар сүйе білмейді.
— Тағы нені кешіре аласың?
— Ашуды кешіремін. Себебі оның ғұмыры қысқа. Қаталдықты да кешіремін, ол ашудан туады. Бұл екеуінің әрекетін болжай алмайсың. Қателігі көп. Себебі ашу бар жерде ақыл тұрмайды. — Тағы нені кешіре аласың?
— Өкпе мен ренішті кешіремін. Олар да ашудан тарайды. Тұла бойын реніш билеген адам азаптанады, қайғы кешеді, ал қайғы-қасірет адамды тазартады. — Махаббат! Сен расында ғажапсың! Бәрін кешіре аласың. Мен алғашқы сынақтан өте алмаймын. Жанбай сөнген сіріңке сияқтымын. Саған қатты қызығамын. — Қателесесің қалқам. Мен бәрін кешіремін деген жоқпын. — Жаңа ғана кең пейілмін деп едің ғой. - Жоқ. Бұл әлемде махаббаттың да кешпес дүниесі бар. Ол маған ойнас пен опасыздан да ауыр жара салады. Өтірік пен реніштен де ауыр соққы береді. Бір күні сенің де басыңа келер. Есіңде болсын: біздің жауымыз — немқұрайлық пен селқостық. Оның емі жоқ. Себебі оның бойында бар сезімді сөндіріп, адам жанын тоздырып, көңіл шіркінді күл-талқан қылатын қара дүлей күш бар.

лды. Әлемдік мәдениеттер бір-бірімен сапырылысып, мемлекеттік шекара деген ұғымды интернетпен жеңді. Енді бұрынғыдай «Өркениет ошағы мына жерде» деп дәл айта алмайсың. Сондықтан «Қандай кісіні „Өркениетті адам“ деп айнықтаймыз?» деген сұрақ қиын сауалға айналды.
Сөйтіп ғалымдар мынадай тоқтамға келді. „Болашақта қандай да бір адам тілі, діні, түрі, нәсілі бөлек, бөтен елдің пендесімен жолығып қалғанда діни дауға шатылмай, мәдени қайшылыққа түспей, ортақ рухани тақырып тауып, бір-бірінің мәдениетінен ұқсастық іздеп, кекетіп-кемсітпей достық пейілмен әңгіме құра алса – соны «Өркениетті адам“ деп атайық» деп келісті. Өркениет сәулесі сөніп, қоғамды қараңғылық басқанда адам ұқсастық емес, бір-бірінен айырмашылық іздейді. Тіпті өзгеден артық жерін қалай да іздеп тапқысы келеді. Абайша айтқанда, «өзінде бармен көзге ұрып» басқадан қалай да асып түсуге талпынады. Діни надандық бұл процесті тіптен жылдамдатты. Әсілі діннің мақсаты – таным түсінігі түпсанадан бөлшектенген адамзатты ортақ игілікті идеяға ұйыту еді. Бірақ «Менің иманым оның сенімінен артық». «Менің дінім – ақиқат, оның жолы – жалған» деп нық сену тақуаны надандыққа сүйреді. Кітаптың мазмұны осы композицияға құрылған. «Адамнан айырмашылық іздеме, ұқсастық ізде» деген идеяны ғана айтып отырады. Бұл кітап Sanjar Kerimbayдың мақалаларынан жиналған. Былтыр «Өмірге ғашық болу» деген кітапты шығардық. Менің таңғалғаным, студенттер арасында ең көп оқылған кітап осы шығар. 4 айдың ішінде екі рет басылып шықты. Тіпті «Өмірге ғашық болуды» оқыған соң «Логотерапия» іздеушілер көбейді. Себебі Логотерапия ауыр, бірден түсініп кету оңай емес. Оны өзімізге де талай адам айтты. Ал «Өмірге ғашық болу» соның баспалдағы сияқты. Былайша айтқанда, Логотерапияны ашықтайды. Ал «Өркениетті адам» біздің келесі жазатын кітабымыздың кіріспесі.

аббат - бұл үшеуінің айырмашылығы неде? * Логотерапия ғылым ғашықтарға бақыт тілеуге болмайды деп неге айтады? Не тілеу керек? * Махаббатты трагедия өсіреді дегенді қалай түсінеміз? * Сұлулық бақ па, сор ма?.....осындай көптеген сұрақтар қамтылған. Кітап бойынша мәлімет аламын, тапсырыс беремін деушілерге тел: және.(whatsapp) @kitap.otbasy @otbasy.hrestomatiasy

н аппараттан не сұрайсың? Сондықтан ары қарай да өз бетімізше тірліктене берейік дедік. Оның үстіне «Отбасы хрестоматиясы» қоры психологиялық мәселелерге жиі барып жүргендіктен, бізге махаббат мәселесін, үйдегі араздықтарды айтып келетіндер жиілеп кетті. Санжар ағаны оңаша шығарып алып, «жігітім тастап кетті» немесе «қызым қарамай қойды», «өмірден түңіліп жүрмін, өлсем бе деймін», «күйеуім ұрады, ажырасудың алдында жүрміз, бізге психологиялық көмек көрсетіңіз» дейді. Үміттеніп кеп отырған адамға «біз әзірге кәнігі психолог емеспіз, мәдениет майданында құндылық теріп жүрген жазарманбыз» деп қайтып айтасың? Әлі күнге Фрейдің теориясымен жұмыс жасайтын қазақстандық психологтардан шаршағандарға балама бірдеңе ұсыну үшін осы тақырыпқа кіруді жөн санадық. Сөйттік те кірісіп кеттік. Бірақ ол тақырыпқа қалай барамыз, қалай қозғаймыз, қандай принциптерді басшылыққа аламыз деген сұрақ туды. Ол үшін кітапты бастамас бұрын өзімізге бірнеше талап қойдық: 1) Ағыл-тегіл ақыл айтпаймыз, құрғақ моральға берілмейміз. 2) Уақытша мотивация беріп, жалған сөздермен жігерлендірмейміз. 3) «Ғашығыңды қаратудың пәленше жолы», «күйеуіңді ұстап қалудың түгенше әдісі» деген сияқты техникалық мәселелерге бас қатырмаймыз. «Қалай» деген сұрақтан көрі «не үшін» деген мәселеге көбірек тоқталамыз. Сұрақты «ғашығыңды қалай қаратасың» деп емес, «адам неге ғашық болады?» немесе «ғашықтықтың мәні неде?» деп қоямыз. 4) Кітаптың қалың болуы мақсат емес, көпірме сөз, артық ақпараттардан барынша қашамыз. 5) Белгілі бір ғалымдардың дайын еңбегін аударып бере салмаймыз. Дәстүрлі қазақы таным бойынша, экзистенциалистік философия, логотерапиялық көзқарасқа салып өз бетімізше талдау жасаймыз. 6) Бизнес мақсатты көздемейміз. Бірақ кітап ешкімге тегін берілмейді. (Түскен ақша Отбасы хрестоматиясы қорына түсіп, келесі жобаларды қаржыландыруға жұмсалады) Кітапты жазып бастағанда алдымен өзімізге сұрақ қою қажет болды. Мәселен мынадай: * Неге осы әншілер, ақындар, өнер адамдары жаппай махаббатты жырлап жатады, сөйте тұра өздерінің бастары отбасылық дау-дамайдан ажырамайды. Олардың жырлап жүргені басқа махаббат па әлде махаббаттың өзінде кінәрат бар ма? * Әдетте екі жас бірін бірі жақсы көріп, алып ұшып тұрады. Бірақ неге үйленген соң жылға жетпей сезімдері суып қалады? * Жалпы философия мен психология, экзистенциализм ғылымы махаббат туралы қандай пікірде? * Адамзат тарихында махаббатты секспен ассоцациялау қай кезден басталды? * Құмарлық, романтикалық сезім, шынай махаббат - бұл үшеуінің айырмашылығы неде? * Логотерапия ғылым ғашықтарға бақыт тілеуге болмайды деп неге айтады? Не тілеу керек? * Махаббатты трагедия өсіреді дегенді қалай түсінеміз? * Сұлулық бақ па, сор ма?..т.с.с Осы сипаттағы елу шақты сұраққа жауап беру үшін ежелгі Грек дәуірінен бастап бүгінге дейінгі талай ойшылдың еңбегін саралап шығуға тура келді. Арысы Сократ, Платоннан басталса, берісі Шопенгауер, Соловьев, Шелер, Франкл, Абай мен Шәкәрім, Эрих Фром, Ролло Мэй, Чепмен, Гильберт сияқты біраз автор ақтарылды. Одан бөлек, орта ғасырдағы шығыстың ғашықтық дастандарынан бастап, батыс әдебиетінің беріге дейінгі шеберлері, оның ішінде Флобер, Драйзер, Толстой, Уайлд, Кафка, Чехов сияқты бірқатар сақа жазушылардың еңбектерін пайдаландық. Кітаптың алғашқы бөлігінде тарихи шегініс жасап, бүгінгі заманның махаббаты неліктен секспен ассоцацияланып кеткенін, оған Батыс әлемінен көрі СССР-дің көбірек «еңбек сіңіргенін» дерекпен кеотіріп сипаттап өттік. Сондықтан алғашқы тараулар жеңіл кітап оқып үйренгендерге аздап ішпыстырарлық дүние болып көрінуі мүмкін. Бірақ соған шыдап бергендер екінші жартысынан бастап бірқатар фундаменталды сұрақтарға жауап таба бастайды. Әрине, бұл кітап «былай істесең өмірің былай болады», «бақытты өмір сүрудің формуласын түсіндіремін», «үйлене алмай жүргендер теңін тауып, күйеуінен зәбір көріп жүргендерге шешім тауып беремін» дегендей жалған міндет арқаламайды. Біз бар болғаны бұл мәселеге онтологиялық тұрғыдан, оның мән-маңызына бір уақыт назар аударуға шақырдық. Кітапты алғашқылардың бірі болып оқыған бір кісі «бұл кітап менің махаббат тақырыбындағы оқыған шығармаларымның ішіндегі мәселеге ең тәуірі болды. Әр мәселені жіліктеп беріпсіңдер. Бірақ сонда да бірдеңе жетіспей тұр, не екенін өзім де айта алмаймын»,- деп пікір айтады. Сол айтқандай, кітаптың соңында біраз сұраққа жауап тапқанымен, көкейіңіздегі сұрақтар одан ары көбейіп кетіп жатса біз де мақсатымызға жеткеніміз. Кітап адамды ойлануға жетелей алмаса оның мақсаты орындалмайды. Сондықтан оқып шығып, бағасын берерсіздер. Кітап бойынша мәлімет аламын, тапсырыс беремін деушілерге тел: және. Алматы қаласындағы мекен-жай: Төле би 302 а. Офис 104а, 1- қабат
@kitap.otbasy

кен. Түс сөзінің төркіні реңсіз дегенді білдіреді. Адам түсті жору арқылы оған рең, түс береді. Дұрыс жорылмаса, түс өңінде құбылып кетеді. Ертеде бір малшы қазақтың жас келіншегі түс көрген екен. Оның аяғы ауыр екен. Түсінде екі көкжал арлан қасқыр екі омырауын жұлып жеп жатады. Түсінен шошып оянса, таң рауандап атып қалған екен. Орнынан тұрған жас келіншек байыз таппай, түсімді жорыта қояйыншы деп, жақын маңдағы бір белдің астында отыратын түс жоритын бір қарияның үйіне келеді. Қария мал өрістетіп, үйінен шығып кеткен екен. Қарияның үйде қалған кемпірі жас келіншектен не бұйымтайың бар? деп сұрайды. Келіншек көрген түсін жорытқалы келгенін айтады. Кемпір: Қандай түс? дейді. Келіншек түсін айтып береді. Кемпір: Әттеген-ай, балам, жақсы түс көрмепсің. Сені екі қасқыр талап жейді екен, деп жамандыққа жориды. Жас келіншектің үрейі ұшып кетеді. Үйіне қарай тұра жүгіреді. Сәлден соң, түс жорушы қария үйіне оралады. Кемпір алдынан шығып жас келіншектің түсін жорып бергенін айтады. Қария кемпірін қамшымен тартып жіберіп: Жақсы сөз жарым ырыс деген. Аузыңнан бір жақсы тілек шықпады ма?! Түс жорушысын тапқанша қыл көпірдің үстінде, ұстараның жүзінде тұрады. Жамандыққа жорысаң, жолдан тайып кетеді. Түс көргенді майып етеді. Түстің жақсылығы жорушыдан деген. Келіншектің түсі киелі түс екен. Көкжалдай егіз ұл туатын еді. Омырауын жұлып жатқан көкжалдар сол емес пе?! деп атына мініп, келіншектің ізінен қуып кетеді. Жолда әлгі жас келіншектің өліп жатқанын көреді. Екі омырауын екі қасқыр жеп жатыр екен. Қарт өкініштен күрсінгенде қолындағы қамшысы сынып кетіпті. Осыдан бастап түсті бейпіл ауыз адамға жорытпа деген ырым шығыпты.

йғамбарға келеді: – Ей, Дәуіт, дінбасыны өлтіріп едім, шошқаға айналды. Шошқаны өлтірсем, көбейе береді. Не істеймін? – дейді. Дәуіт: – Дінбасы Алланың кәріне ұшыраған. Жер қабылдамады. Азғаны үшін шошқаға айналды. Енді Қияметке дейін араларыңда шошқа болып өмір сүреді. Одан қашық жүріңдер, – депті.

сы тұзым қатты болмасын, тәтті болсын деген ниеттен туған екен. Әлі күнге дейін қазақ арасында үйде тұз таусылып қалса, көршілер бір-бірінен сұрамауға тырысады, алған күнде де үйдің бұрышына бір түйірін шашып кетеді.

Құстар келіп Адамның басын шұқиды. Адам ата Алладан жәрдем сұрайды.

здықты таңдады. Құдай ашаршылық пен емі жоқ аурудан сақтасын деп шуласты. Сол кезде бір абыз: Алла ашаршылық жіберсе, бәріміз қырылып қалмаспыз. Талқаны таусылғандар тағдырын Аллаға тапсырсын. Тірі қалғанның тұқымы тірілер, орнында бар оңалар. Індет жіберсе де, Алла барлығымызды түгел қырмайтын сыңайлы. Бәрібір қарттардың бәрі өледі, жастардың ажалдысы өледі. Алауыз болсақ, бәледен көз ашпаймыз. Отбасы ала болса, кереге басы сайын бір бәле деген! Ел іші ала болса, жау шаппай-ақ, дауыл тұрмай-ақ құримыз. Жиған малың ұстағанның қолында, тістегеннің аузында кетеді. Ұлымыз құл болар, қызымыз күң болар. Санымыз аз болсақ та, саз болып, жұмылған жұдырықтай бірауыздан Алла қалаған екі апаттың бірін қарсы алып, төзейік. Бетеге кетсе бел қалар, бектер кетсе ел қалар, берекең кетсе нең қалар? деп тоқтау салды. Сонда ғана ақсақалдар ес жинап, осы байламға тоқтапты. Мұса қауымының таңдауын Аллаға жеткізді. Ұлық Алла: Қауымың дұрыс таңдау жасады. Елдің бірлігі мен ынтымағын таңдағаны үшін мен оларды кешірдім. Енді ешқандай апат жібермеймін, деді. Осыдан бастап халық арасында Елдің ынтымағын ойламаған адам Алланы бір деп танымайды! деген тәмсіл сөз тарапты.

сәуегей. Мен ғажайып бір түс көрдім, түсімде ғажап іс көрдім. Түсімде беліме байланған алтын шынжыр төрт тарапқа қарай созылып, тартыла бастады. Ол шынжырға таңғалып қарап тұр едім, алтын шынжыр ерекше сұлу бәйтерекке айналды. Қисапсыз бұтағынан өңімде көрмеген жұпар иісті жемістер өсіп шықты. Әрбір жемістен жарқыраған әппақ сәуле төгіліп, айналаны жарыққа толтырды. Оның жарығының қасында көктегі күннің өзі көмескі тартты. Бәйтеректен тараған нұр сәт сайын ұлғайып, алыс тараптарды да шарпи жөнелді. Аспан астындағы күллі мақұлықат түгел бас иіп, оған тағзым етті. Кенет бір топ адам келді де ол ағаштың бұтақтарына жармаса бастады. Және бір топ адам келді де бәйтеректің діңгегін шапқысы келді. Осы кезде көркем жүзді бір кісі ғайыптан пайда болып, ағашты шапқысы келген тобырға кедергі келтірді. Мен көркем пішінді кісіден: Бұл нұрдан мен де алсам бола ма деп сұрадым. Ол: Кім ар мен иманға бекем болып, әділеттен таймаса, нұрдың берекеті оған нәсіп болады деді. Бір кезде ғайыптан тағы да екі адам пайда бола кетті. Олар менімен амандасты. Мен олардан: Сіздер, кімсіздер деп сұрадым. Олардың бірі: Менің есімім Нұх, екіншісі: Менің атым Ыбырайым Халилолла деді. Сосын олар маған: Ей, Әбдімүтәліп, бұл ағаш шарапатты нұрдың шынары. Ол нұр сенің ата-бабаларыңнан ұрпақтан-ұрпаққа өте келіп, саған жетті. Енді, ақырдың пайғамбары, асыл нұрдың иесі дүниеге келеді. Әрі қарай бұл нұрдың шарапаты оның діні мен ілімінің аясында жалғасады деді. Сосын мен оянып кеттім. Түсімді жорыту үшін саған келдім деді. Сонда сәуегей:
Бұл көрген түсің рахмани болса, сенің ұрпағыңнан пайғамбар шыққалы тұр. Ол барша адамзатқа ортақ пайғамбар болады. Оның діні мен ілімі қияметке дейін жойылмайды. Нұхтың ишарасы былай. Хақ пайғамбардың іліміне қысастық қылғандар Нұхтың қауымы сияқты опат болады. Ыбырайымды көргенің оның үмбеті Ыбырайым Халилолланың қауымында болып, оның шарапатынан бұ дүниенің де, ақиреттің де игілігіне ие болады. Жеміске қол созғандар иман іздеген момындар. Бұтақты шаппақ болғандар -безбүйрек залымдар. Ал дарақты қорып жүргендер жүрек көзі ашылған нағыз ілім иелері. Олар қияметке дейін Хақтың ілімін залымдардан қорғап, қисайғанды түзеумен әуре болады.
Мына хабардан соң Әбдімүтәліптің жүрегі шаттыққа толды. Ол:
Егер бұл түс рас болса, он бір ұлымның бірін Алла жолына құрбандыққа шаламын, деп қуаныштан айтып жіберді. Сәуегей:
Айтылған сөз атылған оқ! Қайта айналып адырнаға салынбас деген. Құрбандыққа ұлдарыңның бірін даярла. Түсің рахмани, деді.Әбмүтәліп сасып қалды. Бірақ, қай ұлын құрбандыққа шаларын білмей дал болды. Үйіне келіп, балаларына болған жайды баяндады. Ұлдары:
Әке, сен өзің не деп ұйғарсаң, біз сол шешімге ризамыз. Тіпті Алла жолында бәрімізді құрбандыққа шалсаң да, қарсы емеспіз, деді. Әбдімүтәліп балаларының жанқиярлығын көріп, көңілі босады. Он бір ұлын ертіп, Қағбаға келді де жеребе тастады. Шек Абдуллаға түсті. Әбдімүтәліп оны ерекше жақсы көретін. Бірақ Аллаға ант беріп, нәзір атағандықтан, сертін орындауды жөн санады. Баласын құрбандыққа шалуға бел буды. Бұл хабарды естіген Абдулланың шешесі қарсы болды. Басқа ақсақалдар да мұны ести сала сол заматта жетіп келді. Олар да құрбандыққа қарсы болып, табандап тұрып алды.
Әй, Әбдімүтәліп. Сен жаман әдет бастама. Егер ұлыңды құрбандыққа шалатын болсаң, бұл дәстүрге айналып кетуі мүмкін. Райыңнан қайт. Одан да басқа жолын табуғы тырыс, деді.
Сол дәуірде Хижаз өлкесінде Шажам деген данышпан бар еді. Әбдімүтәліп содан ақыл сұрады. Ол:
Сендерде бір адамның құны қанша? деді. Әбдімүтәліп:
Бір адамның құны он түйе, деді.
Олай болса, он түйені бір жаққа, Әбділданы екінші жаққа қойып, жеребе таста. Жеребе түйелер жаққа түссе, құрбандыққа малды шал. Егер Әбділдаға түссе, онда тағы он түйені ортаға қойып, тағы жеребе таста. Жеребе түйелерге түскенше тоқтатпа, деді. Әбдімүтәліп солай істеді. Түйе саны жүзге жеткенде жеребе түйелер ақысына түсті. Осылайша Әбділданың құны жүз түйеге теңелді. Әбділда құрбандықтан аман қалады. Кейін пайғамбарымыз өзі туралы:
Мен екі бірдей құрбандыққа шалына жаздаған адамның перзентімін. Оның бірі Смағұл болса, бірі Әбділда еді, дейтін.

жесіз оралды.
Дүниені шарладым. Әлгі дінсізден басқа ояу отырған бір адамды көрмедім. Бәрі ұйқыда, деді.
Олай болса, соның үстіне шаш, деді. Пұт жонып ояу отырған Ыбырайымның әкесі Азар еді. Азардан Ыбырайым пайғамбар туады. Ыбырайым есімі Рахымның атасы дегенді білдіреді. Ал Рахым кім дегенге келсек ол Мұхамбет пайғамбар. Хазреті Ыбырайым Мұхамбет пайғамбардың жиырма бесінші атасы болып келеді. Ыбырайымға қонған соң Нұр тағы да ерекше сипатпен нышан берді. Адамдар оның жүзіне тура қарай алмайтын. Себебі, іштегі нұрдың сәулесі оның екі бетінен шуақ болып төгілетін.
Ыбырайым пайғамбар Намрұт патшаның уәзірі Хазардың қызына үйленеді. Оның Бибісара атты қызы болады. Бибісара көпке дейін құрсақ көтермей жүреді. Жасы тоқсанға келгенде Бибісара балалы болудан үміті үзіліп, үйінде жүрген Бибіажар атты қызметшісін Ыбырайымға екінші әйел етіп алып береді. Ажар көп ұзамай жүкті болады. Бұл оқиға Бибісара анамыздың көңіліне келеді. Сол күні ол түс көреді. Түсінде алып шынар ағашын егіп жатыр екен. Ағаш тез өсіп, бәйтерекке айналып, бұтақтары аспан астын жауып қалады. Ояна салысымен көрген түсін Ыбырайымға жорытады. Ыбырайым:
Ұзамай ұлды боласың. Ысырайыл қаумының күллі пайғамбары сенен тарайды, деді. Сара анамыз мына жаңалықты естігенде қуаныштан көзінің жасын тия алмады. Бірақ, бұл хабар Ажар анамыздың көңіліне дық салды. Ол өзін күйеуінің алдында қор сезініп, бір уыс боп жатып қалды. Ыбырайымның отбасының берекесі кетті. Осы кезде Жебірейіл періште келіп:
Ей, Ажар, басыңды көтер. Раббыңның саған сақтаған сиы бар. Сүйінші!!! Екі жаһанның жан-нұры, бүтін пайғамбардың тәжі, екі дүниенің сардары, он сегіз мың ғаламның рахметі, Алланың хабибісі әзіреті Мұхамбет пайғамбардың Нұры сенің жатырыңда жатқан бөбектің денесіне ауысады. Ұлық Алланың бұдан асқан нығметі болмайды,-деп сүйінші сұрады. Бибіажар анамыз мына сөзді естігенде өз құлағына өзі сенбей есеңгіреп отырып қалды. Екі көзінен парлап аққан жас күні бойына тоқтамады. Көп кешікпей дүниеге Смағұл есімді ұл келді. Нұр Самғұлдың екі қасының ортасына барып жайғасты. Ыбырайым Нұрдың ұлына қонғанын көрген соң оған былай деп өсиет айтты:
Әй, ұлым, барша аталарымыздың бізге қалдырған өнегелі өрнегі бар. Мұхамбеттің шарапатты нұрын аялап ұста. Тек әдепті әйелмен ғана отау құр. Себебі, әдепсіз әйелден Нұр қашады. Ұлық Алла Мұхамбеттің нұрына сені лайықты деп тауыпты. Енді бұл бақытың баянды болғай!-деді. Баласы:
Әке, бір сұрағым бар. Мұхамбеттің сенен қандай артықшылығы бар? деді. Ыбырайым:
Әй, ұлым. Менің көкірегімде бір арман бар. Мен түсімде жәннатты көрдім. Оның көлемі жер мен көктің ауқымындай екен. Мен Жебірейілден Бұл кімге арналған орын? деп сұрадым. Ол Сенің әулетіңнен шыққан Мұхамбет Мұстафа мен оның үмбетіне арналған орын деп жауап берді. Мен ол жұмақтың бау-бақшасындағы жемістерге назар салдым. Барлық ағаштың діңгегіне Лә иләһә иллалла деп жазылған екен. Бұтағында Мұхамбет Расул Алла деген жазуды көрдім. Ал ағаштың жемістерінде әртүрлі салауаттар жазылған екен. Мен Жебірейілден: Мұхамбеттің үмбетінің қандай артықшылығы бар? деп сұрадым. Ол: Оның үмбеттері барлық үмбеттерден қайырлы. Бейішке бұлардан бұрын ешкім кірмейді. Ақырет күнінде барлық адам баласы қорқыныш пен қатерде тұрған кезде, оның үмбетінің көңілінде ешқандай қауіп болмайды. Ғарасат майданында барлық пайғамбардың үмбеті лыпасыз тіріледі. Оларды періштелер мақшарға жаяу айдайды. Ал Мұхамбет үмбеттері жібектен тон киіп, салтанатқа бөленеді. Жұмақтың арғымақ аттарын тақымына басады. Қолдарына Лә иләһә иллалла деген жазуы бар байрақтар ұстайды деді. Пайғамбардың нұрлы жүзін көру, оның үмбетінің бірі болу маған арман болды. Сондықтан сен аманатқа қиянат қылма, деді.
Әке, өсиетіңді ұқтым. Кеңесіңді кеудеме тоқыдым, деді.

осарлана ас ішеді деген түсінік қалады.

. Мүшәйраға барлығы 61 ақын жыр ұсынып, 190 өлең қаралды. Екінші кезеңде қазылар алқасына кірген ақындар әрбір ақынның өлеңін талдап, таразылап, бағасын берді. Және де келесі кезеңге, яғни финалға өтетін ақындар анықталды. Үшінші соңғы кезеңде жүлде алатын үміткерлер тізімі талқыға салынды, бас жүлдеден бастап, ынталандыру сыйлықтарына лайық авторлардың аты-жөні белгілі болды.
Жеңімпаздарды ақын Бауыржан Жақып бастаған қазылар алқасы анықтады.
Жүлдеге ие болған ақындардың ішінде Жәркен Бөдешұлы, Мақпал Мыса, Кәдірбек Құныпияұлы, Мағиза Құнапияқызы, Алтыншапақ Хаутай, Әбдіқадыр Бөрібекұлы, Батырхан Сәрсенхан, Нұртас Тұрғанбек бар. Сайыс қорытындысы бойынша бірінші орынды Болат Үсенбаев алса, бас жүлдені Рафаэль Ниязбеков иеленді. Бас бәйгені жеңіп алған ақынға жүлдені қала әкімінің орынбасары Арман Қырықбаев тапсырды.
l

әусардан тамызыңдар, берекемді шашыңдар, дейді. Періштелер жиналып, қазанды былғайды. Азғантай жеті түрлі дәмнен жасалған тағам берекелі асқа айналады. Жан-жануар, аң-құс жиналып, пайғамбардың қазанынан дәм татады.
Содан бері Нұхтың бұл тағамы тілеу көже немесе наурыз көже деп аталыпты. Наурыз күні адамдар мен жануарларды тойдыру Нұх пайғамбардан мирас боп қалған екен деседі.

тыйым пайда болыпты. Әсіресе, үйдің ішінде, қорада ысқыруға болмайды дейді. Үйді жын-жыпыр жайлап алуы мүмкін деген сенім бар.

ет айтқандықтан, құмырсқаның да илеуін бұзып, азап беруге тыйым салынған. Қарлығашқа да тиіспеңдер, киесіне ұшырайсыңдар. Ол Нұх пайғамбардың кезінде адам ұрпағын жыланға азық болудан сақтап қалды. Ыбырайым пайғамбарды Намрұт отқа тастағанда, лаулаған жалынға қанатымен су септі. Намрұт Бәйт әл-Мұқаддасты қиратуға келгенде, Тәңір тағала қасиетті мешітті қарлығаштың дұғасының шарапатынан аман сақтап қалды. Бәбісекті де өлтірмеңдер. Ол Сүлейменге елші болып, оның Былқыспен табысуына себеп болған. Бал арасын да өлтірмеңдер. Оның балы дертке мың да бір дауа, дейді.
Осының арқасында мұсылмандар құрт-құмырсқа, жануар, жәндікті өлтіруді обал санайтын болыпты.

н да қияметтің күнінде, Алланың алдында тұрғанда Аллаға сенің үстіңнен шағым жасап, бәлем, көзіңе көк шыбынды сонда үймелете алар едім. Бірақ егер сол қияметтің таңы тап қазір атса және менің дұғам тап қазір қабыл болатын болса, мен Алладан жәннатқа кіргізсең, осы адаммен бірге кіргіз деп талап етер едім, деген.
(Лев Толстой. Круг чтения)